بازگشت سردار آزمون به تیم ملی؛ معجزه حقوقی یا رویای دور از دسترس؟

آزمون در یک دهه اخیر ستاره ثابت و تاثیرگذار فوتبال ایران بوده. او با ۵۵ گل، دومین گلزن برتر تاریخ تیم ملی پس از علی دایی است. سرمربیان مختلف در دوران ۱۲ ساله حضورش، روی توانایی‌هایش حساب باز کرده‌اند. اما در ماه‌های اخیر، مجموعه‌ای از اتفاقات و سوءتفاهم‌ها باعث شد فاصله‌ای جدی بین او و تیم ملی ایجاد شود که منجر به حذف نامش از فهرست ۳۰ نفره نهایی شد. با این حال، قوانین حقوقی می‌گویند داستان هنوز تمام نشده است.

دو استوری احساسی آزمون نشان داد که ارتباط روحی او با تیم ملی قطع نشده. این موضوع باعث شد دوباره سوال شود که اگر فدراسیون و مقامات موافقت کنند، آیا از نظر حقوقی راهی برای بازگرداندن او وجود دارد؟ پاسخ کوتاه این است: غیرممکن نیست، اما بسیار پیچیده است و به تصمیم فیفا بستگی دارد.

نکته کلیدی در فهرست ۵۵ نفره اولیه است. ایران به نظر می‌رسد تمام ظرفیت ۵۵ نفره را پر نکرده و فقط ۵۲ نام را به فیفا داده است. همین سه جای خالی، امید اصلی برای بازگشت آزمون است. تفاوت بزرگی بین «تعویض بازیکن» و «تکمیل ظرفیت فهرست اولیه» وجود دارد. اگر فدراسیون بخواهد آزمون را برگرداند، نباید درخواست را به عنوان جایگزینی مطرح کند، بلکه باید استدلال کند که این فقط تکمیل فهرست اولیه ناقص است.

مشکل اصلی اینجاست که سیستم ثبت فیفا احتمالاً بسته شده یا محدودیت زمانی دارد. تنها راه ممکن، ارائه درخواست‌هایی مثل «مجوز استثنایی» یا «اضافه شدن دیرهنگام» است. یعنی فدراسیون باید از فیفا بخواهد به شکل استثنایی اجازه اضافه شدن نام آزمون را بدهد.

پرونده آزمون از نظر حقوقی سبک‌تر است چون او نه محروم است، نه پرونده دوپینگ دارد و مشکل انضباطی بین‌المللی ندارد. این موضوع ریسک انضباطی را برای فیفا پایین می‌آورد. جمله کلیدی در درخواست ایران می‌تواند این باشد که «حذف بازیکن ماهیت انضباطی نداشته است». این موضوع برای فیفا مهم است چون اگر حذف به دلیل تخلف نبوده باشد، انعطاف اداری بیشتری ممکن است ایجاد شود.

اما فیفا روی مهلت نهایی و سلامت مسابقات بسیار حساس است و تغییرات دیرهنگام را به راحتی نمی‌پذیرد. پس هیچ تضمینی وجود ندارد. با این حال، چون خود فدراسیون درخواست را می‌دهد و ظرفیت فهرست تکمیل نشده، پرونده از حالت کاملاً غیرممکن خارج شده است. فدراسیون باید بسیار محتاط عمل کند و درخواستی فنی، اداری و غیرهیجانی ارائه دهد.

واقع‌بینانه بگوییم؛ شانس بازگشت بالا نیست اما صفر هم نیست و علاوه بر مسائل حقوقی، ماجرای ویزای آمریکا و عدم حضور آزمون در سفارت این کشور هم یک مانع بزرگ است. در نهایت، ماجرا صرفاً فوتبالی نیست و به قانون، مدیریت و انعطاف فیفا گره خورده است. سردار دور از هیاهو است اما فوتبال بارها نشان داده که بعضی درها حتی وقتی بسته به نظر می‌رسند، هنوز قفل نشده‌اند.