هرآنچه در مورد گرمازدگی باید بدانید

فردای فوتبال؛ در این میان برخی شهرها بیشترین دمای هوا را تجربه کرده اند، بطوریکه مدیرکل هواشناسی ایلام اعلام کرده که دهلران در روز چهارشنبه 11 مردادماه با دمای ۵۰.۸ درجه سانتیگراد گرم ترین شهر کشور بوده و است. اداره کل هواشناسی نیز اعلام کرده است در روز پنجشنبه دمای هوا در این شهر به ۵۰ تا ۵۲ درجه خواهد رسید.

به طور کلی و با فراگیر شدن گرمای شدید در سطح کشور کارشناسان بهداشت و درمان به شهروندان توصیه کرده‌اند از ترددهای غیر ضروری و همچنین از قرار گرفتن در معرض مستقیم تابش نور خورشید اجتناب کرده و یا از کلاه‌های لبه دار، چتر و عینک استفاده کنند.

چنانچه درجه حرارت بدن انسان به بالای 40 درجه برسد با عوارض مربوط به سیستم عصبی مرکزی مواجه خواهد شد، به عبارت دیگر گرمازدگی در اثر نرسیدن آب کافی به بدن در گرمای بالا، ایجاد می شود که منجر به نقص در سیستم کنترل درجه حرارت بدن می شود.

علائم شایع گرمازدگی شامل حالت تهوع، تشنج، گیجی، گمراهی و گاهی اوقات از دست دادن هوشیاری یا کما است. ضمن اینکه غش کردن می تواند اولین نشانه مهم در هنگام رخداد گرمازدگی باشد و عدم رسیدگی به آن می تواند حتی موجب مرگ شود. این مسئله عمدتا افراد بالای 50 سال را تحت تأثیر قرار می دهد، اما این امر در فصول گرم و در فضای باز، ورزشکاران جوان را نیز بی نصیب نخواهد گذاشت. دانستن علائم گرمازدگی و روش های کنترل آن، به مهار این عارضه در فصل تابستان کمک شایان می کند.

از دیگر علائم گرما زدگی می توان به سردرد تپنده، سرگیجه و سبکی سر، عدم تعریق علی رغم گرما، پوست قرمز، گرم و خشک، ضعف یا گرفتگی عضلات، تهوع و استفراغ، ضربان قلب سریع که ممکن است قوی یا ضعیف باشد، تنفس سریع و کم عمق، تغییرات رفتاری مانند گیجی، تشنج و بیهوشی و عدم هوشیاری اشاره کرد.

چنانچه شخصی دچار گرمازدگی شد حتما با اورژانس تماس گرفته و یا فرد را به بیمارستان منتقل کنید. هرگونه تأخیر در رسیدن کمک پزشکی می تواند کشنده باشد. در حالی که منتظر رسیدن امدادگران هستید، کمک های اولیه را شروع کنید. فرد را به یک محیط با تهویه مطبوع  یا حداقل یک منطقه خنک و سایه دارمنتقل کنید و هرگونه لباس غیرضروری را از تن وی دربیاورید.

در صورت امکان، درجه حرارت بدن فرد را گرفته و کمک های اولیه را برای خنک کردن بدن تا رسیدن به دمای 37تا38 آغاز کنید. اگر هم دماسنج در دسترس نیست، اصلا در شروع کمک های اولیه تاخیر نیندازید.

راهکارهای خنک کننده را بکار ببرید؛ در حالی که پوست فرد گرما زده را با آب اسفنج یا شلنگ خیس می کنید، با پارچه هوای اطراف او را بچرخانید تا تهویه ایجاد شود.

بسته های یخ را به زیر بغل، کشاله ران، گردن و کمر بیمار بمالید. از آنجا که این مناطق غنی از رگ های خونی نزدیک به پوست است، خنک کردن آنها باعث کاهش دمای بدن می شود.بیمار را در زیر دوش قرار دهید و یا در وان آب خنک غوطه ور کنید.

جلوگیری از گرمازدگی

وقتی گرمای هوا زیاد است، بهتر است در یک محیط با تهویه مطبوع قرار بگیرید.. اگر مجبورید به بیرون از منزل بروید، با انجام این مراحل می توانید از گرمازدگی جلوگیری کنید:

لباس های سبک، روشن، گشاد و کلاه لبه گشاد بپوشید. از ضد آفتاب با ضریب محافظت (SPF) 30 یا بیشتر استفاده کنید ومایعات اضافی بنوشید.

برای جلوگیری از کمبود آب بدن، به طور کلی توصیه می شود روزانه حداقل هشت لیوان آب ، آب میوه یا آب سبزیجات بنوشید. از آنجا که بیماری های مرتبط با گرما نیز می توانند از کاهش نمک ناشی شوند، توصیه می شود در دوره های گرما و رطوبت شدید یک نوشیدنی ورزشی غنی از الکترولیت مثل آب هندوانه، لیموترش و مرکبات، آب نارگیل و کرن بری را در کنار آب بنوشید.

گرمازدگی به شدت بادمای هوا مرتبط است. میزان گرمایی را که شما احساس می کنید اگر بالا باشد، ابتدای هشدار گرمازدگی است. رطوبت نسبی 60٪ یا بیشتر باعث تبخیر عرق می شود  که مانع توانایی بدن در خنک کردن خودش می شود.

با بالا رفتن شاخص گرما، خطر بیماری مربوط به گرما به طرز چشمگیری افزایش می یابد. بنابراین توجه به شاخص گرمای گزارش شده مخصوصا در موج های گرما و همچنین به خاطر سپردن اینکه در معرض آفتاب کامل بودن می تواند شاخص گرمای گزارش شده را 15 درجه افزایش دهد، مهم است.

برای بیماران مسن، کودکان خردسال، بیماران مبتلا به بیماری مزمن یا کسی که گرمازدگی بدون ورزش شدید برای او اتفاق افتاده است از یخ استفاده نکنید. انجام این کار می تواند خطرناک باشد. سعی کنید بدن فرد را با آب و تهویه هوا خنک کنید.

گرمازدگی به احتمال زیاد و در بیشتر مواقع در افراد مسن که در آپارتمان یا خانه هایی زندگی می کنند که تهویه هوای خوبی ندارد، رخ می دهد. سایر گروه های پرخطر شامل افراد در هر سنی هستند که به اندازه کافی آب نمی نوشند، بیماری های مزمن دارند یا مقدار زیادی الکل می نوشند.

همچنین نوزادان و کودکان تا چهار سال و بزرگسالان بالای 65 سال آسیب پذیرتر هستند زیرا نسبت به افراد دیگر با سرعت کمتری دمایشان تنظیم می شود.

و در آخر شرایط سلامتی افراد نیز بایستی مد نظر قرار گیرد که این موارد عبارتند از؛ بیماری های قلبی، ریوی یا کلیوی، چاقی یا کمبود وزن، فشار خون بالا، دیابت، بیماری روانی، الکلیسم ، آفتاب سوختگی و هر بیماری که باعث تب می شود.

گردآوری؛ فهیمه افضلی