پایگاه خبری فردای فوتبال یک وب سایت برای فوتبالی ها
حذف استقلال از آسیا مشت نمونه خروار فجایع مدیریت در فوتبال ایران است و می توان به خوبی فهمید که تا چه اندازه بی تدبیری مدیریتی می تواند بر سرنوشت میلیونها طرفدار و مردم اثرات مخرب و منفی بگذارد.
فردای فوتبال؛ مناظره شب گذشته علی فتح الله زاده مدیرعامل باشگاه استقلال و قربانزاده رئیس سازمان خصوصی سازی و معاون وزیر اقتصاد، در برنامه فوتبال برتر پرده از واقعیت های بی شماری برداشت اما شاید واضح ترین آن، کم دانشی مالی و اقتصادی مدیریت باشگاه استقلال بود.
حضور این دو فرد پای میز مناظره و نظاره گری بی چون و چرای پرویز مظلومی که از قضا عضو هیئت مدیره استقلال ! هم هست نشان می داد این دو فرد از باشگاه استقلال هنوز معتقد بر مدیریت تیم بر مدار و فرمول های علی اصغری دهه های پیشین هستند و به هیچ وجه خود را با چارچوب های مدرن درآمدزایی و علم اقتصاد به روز نکرده اند.
فاجعه آن جایی بود که پرویز مظلومی عضو هیئت مدیره باشگاه استقلال از هرگونه برداشت پول از حساب باشگاه و دخل و خرج های موجود اظهار بی اطلاعی کرد و حتی راجع به مخارج بستن تیم در فصل جدید هم چیزی نمی دانست اما معتقد بود قادر است مشکلات مالی را حل و فصل کند! علی فتح الله زاده نیز در برابر سوالات ساده اقتصادی و مالی رئیس سازمان خصوصی سازی در حالی که مدرک دکترای اقتصاد را نیز با خود یدک می کشد ، عاجز وناتوان بود.
آنچه که مبرهن است این اوج نافهمی از مسائل مالی در یکی از بزرگترین و پرطرفدارترین باشگاه های ایران و حتی آسیا فقط نشان از آن دارد که باشگاه های فوتبال در ایران به شکل قابل توجهی دچار سو مدیریت و بی تدبیری در بخش های مالی و اقتصادی هستند.
اما آیا این فقط منوط به باشگاه استقلال است؟ پاسخ قطعا خیر است. زیرا در همین فصل قبل هر دو تیم استقلال و پرسپولیس به دلیل عدم شفافیت مالی از جام باشگاه های آسیا کنار گذاشته شدند و هواداران خود را مایوس کردند.
موارد مطرح شده از سوی رئیس سازمان خصوصی سازی پرده از بسیاری از واقعیت های دیگر در فوتبال ایران نیز برداشت و آن اینکه مدیریت در فوتبال ایران، صرفا همراه با شلختگی مالی و بی در و یپکری در پرداخت ها و وصول مطالبات است و هر جا که مدیران احساس کنند تیم باید نتیجه بگیرد هزینه های خارج از اصول و غیر منطقی می کنند تا به هرقیمتی که شده دل هواداران خود را به دست آورند اما هیچگاه قادر نیستند به عواقب ناگوار هزینه کردهای خارج از عرف فکر کنند. به عنوان مثال مدیر قبلی استقلال با صرف هزینه های هنگفت موفق شد این تیم را بدون باخت قهرمان ایران کند اما عواقب ناگوار آن در این فصل حذف از آسیا به دلیل ناتوانی در عدم پرداخت مطالبات یکی از بدهکاران میلیون دلاری باشگاه یعنی استراماچونی بود .
این امر نشان می دهد مدیران اغلب باشگاه های ایران به دلیل همین داشتن سبک مدیریت، همواره باشگاه ها را بدهکار این و آن می کنند و قادر نیستند فکر خود را درگیر شفاف سازی مالی و حتی درآمد زایی برای باشگاه کنند. مدیرانی که قائل به توجیه کردن هدف توسط وسیله اند و معتقدند کسب نتیجه و برداشتن فشار هوادار بهترین عملکرد را برای آنها به ارمغان می آورد در حالیکه خواسته و ناخواسته مشغول کندن چاه ویل برای باشگاه تحت مدیریت خود هستند.
مدیران باشگاه های فوتبال در کشورما حاضرند طعم شیرین صندلی مدیریت را بچشند اما هنگامی که به لق بودن پایه های صندلی می رسند دیگر قادر به تعمیر و اصلاح آن نیستند. زیرا عادت کرده اند با انواع و اقسام رانت و لابی گری و فارع از هرگونه تخصص، دانش و یا حتی توان کافی و لازم برای مدیریت کردن هزینه ها، بر کرسی مدیریت تکیه زنند.بماند که برای کسب درآمد نیز هیچ برنامه ای ندارند.
این بحث شامل فقط تیم های استقلال و پرسپولیس نیست! بلکه این مقوله گریبان تیم های صنعتی را بیشتر می گیرد. اگر شبیه سازمان خصوصی سازی بر تیم های صنعتی نیز ناظر و داروغه ای گمارده و با آنها مناظره برگزار می شد در آن به خوبی مشاهده می شد که مدیران این نوع باشگاه ها هم بدون ذره ای پرداختی از سوی شرکتِ مادر، قادر به اداره تیم و باشگاه و حتی کسب درآمد نخواهند بود. سرمایه های هنگفتی که از سوی معادن و شرکت های مادر به باشگاه های فوتبال پرداخت می شود و افرادی به عنوان مدیرعامل فقط آنها را هزینه می کنند. و اگر از آنها خواسته شود که صورت شفاف هزینه کرد و درآمد زایی طراز را ارائه کنند به گزارش های سطحی و معمول مالی بسنده می کنند و قادر به عدم پاسخ روشن و صریح درباره چگونگی درآمدزایی نخواهند بود. شرایطی که نمونه آن در هیچ لیگ فوتبالی در دنیا قابل پیگیری نیست و حتی مدیرانی که درکشورهای صاحب فوتبال اینگونه اموال عمومی و ملی را با بی تدبیری به غارت می کشانند نیز محاکمه خواهند شد . در حالیکه در کشور ما یک مدیر پس از گذشت چند سال و بدون حتی ذره ای مطالعه در رابطه با شرایط نوین باشگاه داری بازهم با استفاده از رانت خود بر کرسی مدیریت همان باشگاه تکیه می زند!
تا مادامی که مدیران باشگاه های فوتبال ایران مدیریت هزینه باشند و نه درآمد، بدون شک این روال ناموزون و عجیب و غریب که همواره خسارتهای جبران ناپذیر مادی و معنوی به ورزش و فوتبال کشور و هواداران تیم ها وارد می کند ادامه خواهد داشت. و بدون شک برکناری یک مدیر و آوردن مدیر دیگر هم راه عاجلی برای حل مشکلات نخواهد بود.
ساختار مدیریت باشگاه ها باید طوری تنظیم شود که اگر مدیری بخواهد بر کرسی مدیرعاملی تکیه بزند و طعم شیرین مدیریت را بچشد اگر به طعم گسِ آن نیز رسید فرار را بر قرار ترجیح ندهد و بتواند از پس مشکلات برآید. در پایان باید گفت باشگاه های فوتبال ایران نشان داده اند که باشگاه هایی هزینه برند نه درآمد زا و حتی تیم های پرطرفدار نیز تاکنون نتوانسته اند از این قابلیت خود به خوبی بهره کافی ببرند و محتاج دریافت وام و کمک هالی مالی سنگین از این و آن نباشند.
احمد احمدی نژاد
